Sakralny wymiar twórczości Stanisława Moniuszki E-BOOK

12,00 

Musica sacra 15
Red.: Monika Karwaszewska
Gdańsk 2019

Opis

W roku 2019 przypada 200. rocznica urodzin jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów, ale także dyrygenta, organisty i pedagoga, w tym wielkiego Polaka i patrioty, a co istotne patrona naszej Alma Mater – Stanisława Moniuszki. Aby oddać hołd kompozytorowi Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ogłosił w drodze uchwały ten rok Rokiem Stanisława Moniuszki.

Wyjątkowość dokonań autora Strasznego Dworu i Halki jest ogromna, a okrągła rocznica urodzin stała się okazją do symbolicznego podsumowania i poświęcenia szesnastej edycji ogólnopolskiej konferencji naukowej z cyklu Musica Sacra (zorganizowanej przez Katedrę Muzyki Kościelnej) temu twórcy i jego znakomitym dziełom.

Nie należy zapominać, że Stanisław Moniuszko, jako człowiek głęboko wierzący, pracował jako organista w pojezuickim kościele św. Jana w Wilnie i wielokrotnie podkreślał, że muzyka była dla niego rodzajem modlitwy, co znalazło swój wyraz w jego bogatej twórczości religijnej, zakorzenionej głęboko w polskiej i katolickiej tradycji
muzycznej.

Pokłosiem tych rozważań jest zbiorowa monografia pt. Sakralny wymiar twórczości Stanisława Moniuszki.

Oddane do rąk czytelnika oryginalne teksty naukowe dotyczą fundamentalnych zagadnień obecnych w spuściźnie Moniuszki – elementów sacrum, duchowej głębi, inspiracji religijnej.

Tom otwiera tekst Elizy Krupińskiej, w którym autorka prezentuje poglądy estetyczne kompozytora na temat sacrum i muzyki sakralnej. Trzy kolejne rozdziały poświęcone są twórczości mszalnej Moniuszki. Piotr Stefaniszyn w swoim rozdziale dokonał wieloaspektowej analizy komparatystycznej dwóch cykli mszalnych: Mszy św. na trzy głosy (e-moll) i Mszy św. na dwa głosy (a-moll). Agata Krawczyk sięga w swym tekście do zagadnień bardzo ważkich – autorka zaprezentowała analizę Mszy żałobnej d-moll, którą przedstawiła w szerokim kontekście genetycznym i historycznym. Marcin Simela poddał analizie elementarnej Mszę żałobną g-moll, w której obok materiału muzycznego omówił relacje słowno-muzyczne. W tekście Moniki Fedyk-Klimaszewskiej zostały zaprezentowane elementy sakralne, jakie są obecne w operach i w wybranych pieśniach Moniuszki. Tekst ks. Roberta Kaczorowskiego dotyczy pieśni Sub tuum praesidium na baryton i orkiestrę Moniuszki. Autor przedstawił genezę powstania tytułowej modlitwy, począwszy od czasów starożytnych, oraz podał specyfikację zapisu monodii w Liber usualis. Anna Sawicka w swym rozdziale dokonała próby rozwikłania ukrytych przez Moniuszkę znaczeń religijnych w warstwie muzycznej kantaty wokalno-instrumentalnej Madonna i w operze Straszny Dwór. Tom zamyka rozdział autorstwa Aleksandry Kłaput-Wiśniewskiej, w którym przedstawione zostało życie muzyczno-liturgiczne w Bydgoszczy od połowy XIX wieku, poprzez okres międzywojenny, lata po II wojnie światowej, aż do 1989 roku.

Monika Karwaszewska

Spis treści:

Przedmowa

Eliza Krupińska
„Najbardziej niebieska, bo najmniej ziemska ze sztuk pięknych”, czyli o «estetyce sacrum» w twórczości Stanisława Moniuszki

Piotr Stefaniszyn
Msza św. na trzy głosy (e-moll) i Msza św. na dwa głosy (a-moll) Stanisława Moniuszki – analiza komparatystyczna

Agata Krawczyk
Msza żałobna d-moll Stanisława Moniuszki na tle twórczości mszalnej kompozytora oraz kanonu gatunkowego requiem

Marcin Simela
Msza żałobna g-moll Stanisława Moniuszki na tle epoki

Monika Fedyk-Klimaszewska
Elementy sakralne w operach i pieśniach Stanisława Moniuszki

Robert Kaczorowski
Pieśń Sub tuum praesidium na baryton i orkiestrę Stanisława Moniuszki w perspektywie genetycznej

Anna Sawicka
Madonna – kantata religijna Stanisława Moniuszki i ukryte znaczenia religijne w Strasznym Dworze

Aleksandra Kłaput-Wiśniewska
O (nie)obecności utworów Stanisława Moniuszki w muzyce kościelnej XX wieku. Przypadek Bydgoszczy

195 stron.